De Fascinerende En Zoektocht Naar De Ziel

De Fascinerende Zoektocht Naar De Ziel



34 keer gelezen sinds
9
minuten leestijd
9
minuten leestijd
34 keer gelezen sinds

0
(0)

Of er een ziel bestaat en wat er na de dood gebeurt, is een levensgrote vraag waar miljarden mensen over gepiekerd hebben. Alle grote wereldreligies en beschavingen hebben hun eigen ideeën en legenden over de ziel en het hiernamaals. Filosofen en denkers van alle tijden hebben geprobeerd om de aard van de ziel te begrijpen via logica en redenatie.

Er is ook een rijke traditie van mystici, spirituele leiders en psychologen die beweren de bron van de ziel te hebben ervaren via intense meditatie of andere transformationele ervaringen. Is de ziel slechts een metafoor voor ons onderbewustzijn? Of is het een echt, fundamenteel aspect van het bestaan dat alle levende wezens met elkaar delen? Als er een ziel bestaat, wat gebeurt er dan na de dood? Wordt onze ziel opgenomen in een eeuwige staat van zijn, een hiernamaals zoals het paradijs of de hemel? Of herboren in een ander lichaam als onderdeel van een cyclus van reïncarnatie?

Alvast 5 van de belangrijkste punten

  1. Spirituele gezichten en mystieke ervaringen geven sterk de indruk van een dieper niveau van bewustzijn dat vaak wordt geassocieerd met de ziel.
  2. Veel culturen hebben verhalen, mythen en concepten van een hiernamaals, variërend van een eeuwig paradijselijk koninkrijk tot cyclische reïncarnatie.
  3. Vooraanstaande moderne filosofen als Descartes en betere neuropsychologen als David Chalmers beschouwen de ziel als een fundamenteel aspect van het bestaan.
  4. Studies naar bijna-doodservaringen blijven mysterieuze gegevens opleveren die zinvol kunnen zijn voor het begrijpen van de aard van bewustzijn en het voortbestaan van de ziel.
  5. Uiteindelijk blijft het een individuele metafysische keuze om al dan niet te geloven in de ziel en een hiernamaals. Geen enkele kant kan wetenschappelijk worden bewezen of weerlegd.

Het concept van de ‘ziel’ door de eeuwen heen

Het idee van een onsterfelijke, onlichamelijke ziel heeft al lange tijd vorm gekregen in de mythen, filosofieën en religies van oude beschavingen over de hele wereld. De oude Egyptenaren, Grieken, hindoes en veel andere culturen beschouwden de ziel of “psyche” als iets onsterfelijks dat het lichaam tijdelijk bewoont en na de dood verdergaat naar een ander rijk.

In de christelijke traditie is de ziel het onsterfelijke deel van een persoon dat na de dood wordt beoordeeld door God en ofwel wordt opgenomen in de hemel of moet boeten in een hiernamaals als de hel. De filosoof René Descartes stelde voor dat de ziel een onstoffelijke substantie is die met het stoffelijke lichaam in wisselwerking staat, in een conceptie die bekendstaat als dualisme van substantie. Volgens Descartes is de ziel de essentie van het individu en het denken, terwijl het lichaam slechts een machine is. Dit idee heeft grote invloed gehad op christelijke denkers en westerse filosofen.

“Want wat baat het een mens, als hij de gehele wereld zou winnen, maar aan zijn ziel schade lijdt?” – Matteüs 16:26 (De Bijbel)

De ziel volgens het hindoeïsme en boeddhisme

In het hindoeïsme en boeddhisme bestaat het idee van reïncarnatie, waarbij de ziel of “atman” wordt gezien als een eeuwig beginsel dat door een cyclus van geboorten en sterfgevallen gaat, belichaamd in verschillende levensvormen gebaseerd op de daden van het individu. De uiteindelijke bevrijding of verlossing komt wanneer de cyclus van reïncarnaties wordt doorbroken en de ziel wordt verenigd met het Goddelijke beginsel.

Veel oosterse religies benadrukken dat het ego een illusie is en dat het doel van spirituele discipline en meditatie is om dit valse zelf te overstijgen en je ware zelf of essentie te realiseren. Dit ware zelf wordt vaak beschreven als een staat van volkomen vrede, wijsheid en transcendent bewustzijn voorbij subject en object.

De ziel volgens het christendom en andere religies

In het christendom en andere abrahamitische religies als de islam en het jodendom is het idee van een onsterfelijke individuele ziel onlosmakelijk verbonden met het geloof in een hiernamaals, een geestelijke dimensie waar de ziel na de dood naartoe gaat. Voor veel gelovigen betekent dit ofwel een eeuwig verblijf in de hemel bij God, of een tijdelijk verblijf in een soort vagevuur als voorbereiding op de hemel, of in sommige opvattingen de eeuwige verdoemenis van de hel.

Er zijn vele varianten in de specifieke leerstellingen over de aard en lotgevallen van de ziel in verschillende takken van deze religies, maar ze hebben gemeen dat de ziel een eeuwige, geestelijke essentie van het individu is die niet kan worden vernietigd. Veel religies benadrukken ook dat de ziel zich gedurende het leven kan ontwikkelen en louteren, of juist kan vervuilen door zonden en slechte daden.

Oosterse filosofieën over de ziel

In mystieke en filosofische stromingen van het Verre Oosten zoals het taoïsme, confucianisme en zen-boeddhisme is het idee van een permanente individuele ziel veel minder belangrijk dan in het Westen of de abrahamitische religies. Het begrip “ziel” wordt hier meer gezien als een tijdelijk energetisch proces of resonantie binnen het grotere geheel van de natuur of het universum.

Het doel van veel oosterse spirituele tradities is om uiteindelijk die illusie van een afzonderlijk, onveranderlijk zelf of ziel te overstijgen en op te gaan in een toestand van eenheid met het grotere geheel. Deze “verlichte” toestand wordt vaak beschreven als leegte, niet-dualiteit of het volledig in het hier-en-nu zijn zonder het gekweld te worden door concepten van een individueel, voortdurend zelf.

Mystieke en spirituele ervaringen van de ziel

Door de eeuwen heen hebben mystici, spirituele leiders en ook sommige psychologen melding gemaakt van intense transformerende ervaringen die hen een dieper inzicht leken te geven in de aard van de werkelijkheid en een niveau van bewustzijn voorbij het ego. Sommigen beschrijven dit als eenheid met het goddelijke, het verkrijgen van kosmisch bewustzijn, of een staat van totale overgave en aanwezigheid waarin alle concepten van een individuele identiteit even wegvielen.

Voorbeelden zijn de Verlichting van Boeddha onder de Bodhiboom, de mystieke extase van christelijke heiligen als Teresa van Avila, of de transcendente ervaringen van filosofen als Plotinus in de neoplatoonse traditie. Hoewel uiterst zeldzaam en moeilijk te meten, lijken deze soorten piekervaringen inderdaad een glimp te bieden van een diepere laag van bewustzijn die mystici vaak gelijkstellen aan de ziel of het zuivere bewustzijn an sich.

Verlichters en spirituele meesters door de eeuwen heen hebben geprobeerd deze staat van eenheid, vrede en zuiver besef te cultiveren en over te brengen aan hun leerlingen en volgelingen. Volgens hen vertegenwoordigen deze momenten van zelfrealisatie of bevrijding van het beperkte zelf een tijdelijk of permanent loskomen van de illusies van het ego en aanraking met onze ware essentie of ziel.

Westerse filosofische opvattingen over de ziel

Al sinds de klassieke Griekse filosofen gaat de westerse traditie uit van een zeker dualisme tussen lichaam en geest, of materie en bewustzijn. Aristoteles maakte een onderscheid tussen het stoffelijke, sterfelijke lichaam en een hogere immateriële ziel of nous die de essentie van elk levend wezen belichaamt. Later bouwde de neoplatonist Plotinus hier verder op met zijn leer van de Ene, een absoluut, onvergankelijk beginsel waaruit alles is ontstaan, en de menselijke ziel als een emanatie hieruit.

De christelijke kerkvader Augustinus volgde deze ideeën nauw, waardoor het platonistisch idealisme een cruciale rol kreeg binnen het christelijk denken over de eeuwigheid van de ziel. De beroemde filosoof René Descartes formuleerde zijn bekende uitspraak “Ik denk, dus ik besta” (het cogito-argument) als bewijs voor het bestaan van een immateriële, denkende substantie: de menselijke geest of ziel.

“De menselijke ziel is van nature verenigd met een echte en onlosmakelijke eigenschap om altijd voort te bestaan; en wat ooit is begonnen zal eeuwig duren, wat geen begin kent blijft eeuwig bestaan.” – Aristoteles

Modern wetenschappelijk debat over de ziel

Met de opkomst van het moderne wetenschappelijke materialisme in de 17e en 18e eeuw kwam het idee van een immateriële ziel steeds meer onder vuur te liggen. Filosofen als Hobbes en La Mettrie poneerden een strikt fysicalistische kijk, waarbij de mens volledig gereduceerd kon worden tot een complex lichaam zonder enige aparte ziel of mentaal principe.

Tegenwoordig is het materialisme nog steeds de overheersende visie in de wetenschap, waarbij het brein wordt gezien als de volle oorzaak en zetel van bewustzijn. Volgens deze kijk is de menselijke geest of ziel niet meer dan een emergente eigenschap van de complexe neurale activiteiten in het brein. Wanneer het brein doodgaat, houdt ook het bewustzijn en alles wat wij onder de ‘ziel’ verstaan op te bestaan.

Desondanks zijn er nog steeds aanhangers van een dualistische positie die menen dat bewustzijn of subjectieve ervaring een fundamentele eigenschap van de werkelijkheid is, die niet volledig kan worden verklaard door uitsluitend de fysieke hersenen. De explanatory gap verwijst naar de schijnbare onmogelijkheid om de subjectieve aard van ervaring volledig te verklaren in termen van objectieve, fysieke processen. Sommige denkers blijven aanhangen dat de werkelijkheid beide aspecten moet omvatten: een fysieke dimensie van materie zoals vastgelegd door de natuurwetenschappen, en een even fundamentele dimensie van subjectieve ervaring, bewustzijn of ziel.

Bijna-doodservaringen als bewijs voor de ziel?

Een intrigerend fenomeen dat soms wordt aangevoerd als bewijs voor het bestaan van de ziel zijn zogenaamde bijna-doodservaringen (BDE’s). Tijdens kritieke medische situaties waarbij de hersenen en het lichaam grotendeels uitgeschakeld zijn, blijken sommige mensen intense bewustzijnservaringen te hebben zoals een tunnelervaring, helderheid van waarnemen en denken, en ontmoetingen met lichtgestalten of overleden geliefden.

Hoe vond je dit artikel?

Klik op een ster om deze te beoordelen!

Gemiddelde waardering 0 / 5. Stemtelling: 0

Tot nu toe geen stemmen! Wees de eerste die dit bericht waardeert.

Omdat je dit bericht zo kon waarderen.. Zou je het willen delen?

Volg ons op sociale media!

Het spijt ons dat dit bericht niet nuttig voor je was!

Vertel ons hoe we dit bericht kunnen verbeteren?

Image Not Found

Factchecking: Nick Haenen | Spelling en grammatica: Sofie Janssen


Gerelateerde Artikelen

Zoeken